Doyma tipli qeyri-xətti element tərkibli üçüncü tərtibli qeyri-xətti idarə sisteminin modelləşdirilməsi və tezlik xarakteristikası

Abstract

Təqdim olunan məqalə müasir idarəetmə sistemlərində, xüsusən aerokosmik sənaye və robototexnikada rast gəlinən, aktuator doymasına (saturation) məruz qalan üçüncü tərtibli dinamik sistemlərin riyazi modelləşdirilməsi və tezlik domenində dayanıqlığının analizinə həsr olunmuşdur. Tədqiqatın məqsədi xətti dayanıqlıq meyarlarının yetərsiz qaldığı böyük xətalar rejimində meydana çıxan fəlakətli avtorəqslərin (limit tsikllərinin) və sıçrayışlı rezonans hadisələrinin qarşısının alınması üçün dəqiq analitik və eksperimental modellərin qurulmasıdır. Məqalədə sərt doyma funksiyası hiperbolik tangens funksiyası vasitəsilə approksimasiya edilmiş, Təsviredici Funksiyalar (DF) və Popov meyarı tətbiq edilərək mütləq dayanıqlıq sektoru hesablanmışdır. Nəzəri çıxarılışlar MATLAB/Simulink mühitində yoxlanılaraq sistemin qlobal asimptotik dayanıqlığı (GAS) təsdiqlənmişdir.