TULLANTI SULARIN ÇÖKÜNTÜLƏRİNDƏKİ ORQANİK MADDƏNİN BIO¬KON¬VER¬SİYA PROSESİ

Abstract

Şəhərləşmiş ərazilərin inkişafı həyat keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması ilə yanaşı, bunun zənginləşdirilməsi ilə eyniləşdirilir əhali tərəfindən istehsal olunan üzvi tullantı mühitləri bərk məişət üzvi tullantıları, sənaye obyektləri kənd təsərrüfatı üzvi tullantıları və ya qida tullantıları, çirkab suların təmizlənməsi zamanı yağıntı şəklində kommunal xidmətlər və zərərsizləşdirmə. Ona görə də müasir biorekonstruksiya üsullarının işlənib hazırlanması və tətbiqi üzvi tullantıların emalında aktualdır. Onlar üzvi tullantıları məkanında idarə etməyə imkan verir (onların toplanmasından başlayaraq sənaye texnoloji meydançalarıda qeydiyyata qədər və ya onların mərkəzləşdirilmiş zərərsizləşdirilməsi və ya təkrar xammal emalı üçün) və vaxtında (bioparçalanma üzvi tullantılar; filtratın geneziyası, metanogenez; proseslər təmizlənməsi və zərərsizləşdirilməsi фильтрата və bioqaz).Tullantı sularının təmizlənməsi təbii su ehtiyatlarının qorunması və ətraf mühitin təmiz saxlanması baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edən bir prosesdir. Sənaye müəssisələrindən tutmuş məişət tullantılarına qədər müxtəlif mənbələrdən gə¬lən tullantı suları tərkibindəki zərərli maddələrə görə təbii su ehtiyatlarına ciddi təhlükə yara¬da bilər. Çirkab su təmizləyici kimyəvi maddələr bu çirkab suların effektiv şəkildə təmiz¬lən¬mə¬sini təmin edir və çirkab suların ekoloji cəhətdən səmərəli idarə olunmasında mühüm rol oyna¬yır. Tullantı sularının çöküntülərindəki üzvi maddələrin biokonversiyası (anaerob və ya aerob fermentasiya), mürəkkəb polimerlərin (zülallar, yağlar, karbohidratlar) mikro¬or¬qa¬ni¬zm¬lərin fermentləri vasitəsilə daha sadə, stabilləşmiş birləşmələrə və enerji daşıyıcılarına (məsələn, metan, CO₂) çevrilməsi prosesidir.